ΠΡΙΝ ΓΕΜΙΣΟΥΝ ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΜΕ «ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ» ΚΑΙ «ΠΩΛΕΙΤΑΙ».

Η ΠΟΛΗ ΜΕ ΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΖΕΙ ΜΕ ΤΗ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ.

Κυρίες και κύριοι του Εμπορικού Συλλόγου Σπάρτης. Σας γράφω ως άνθρωπος που έζησε μια ολόκληρη ζωή μέσα στην αγορά. Από μικρό παιδί μέχρι τη σύνταξη πίσω από τον πάγκο ενός καφενείου. Ελεύθερος φυλακισμένος της Εστίασης. Με ατελείωτες ώρες δουλειάς, όλη μέρα κάθε μέρα όλο το χρόνο με κόπο, με αγωνία, με αξιοπρέπεια. Ξέρω τι σημαίνει να παλεύεις για τον ημερήσιο τζίρο. Ξέρω τι σημαίνει να περιμένεις την κίνηση που δεν έρχεται.

Η εικόνα της αγοράς δεν αφήνει περιθώρια αυταπάτης. Η μειωμένη κίνηση, τα λιγότερα φώτα το βράδυ, τα καταστήματα που κλείνουν νωρίτερα, όλα δείχνουν ότι κάτι δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Η παρακμή δεν είναι σενάριο κινδυνολογίας. Είναι μια κατάσταση που διαμορφώνεται σταδιακά και γίνεται κανονικότητα αν δεν την ανακόψουμε εγκαίρως. Πριν γεμίσουν οι κολόνες και οι τοίχοι με χαρτιά που γράφουν «ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ» και «ΠΩΛΕΙΤΑΙ», και αρχίσουμε να μετράμε αν τα κλειστά και ξενοίκιαστα καταστήματα είναι περισσότερα από τα ανοιχτά, οφείλουμε να κινηθούμε. Πριν η σύγκριση ανάμεσα σε ανοιχτά και κλειστά μαγαζιά γίνει δυσάρεστη αριθμητική. Γιατί όταν φτάσουμε σε εκείνο το σημείο, η ζημιά θα είναι ήδη βαθιά.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Τα διοικητικά συμβούλια, οι προεδρίες και οι θεσμικοί ρόλοι έχουν αξία όταν συνοδεύονται από αποτέλεσμα. Οι συγκεντρώσεις, οι χοροί και οι συναντήσεις είναι χρήσιμες, όμως αποκτούν πραγματικό βάρος όταν οδηγούν σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και σε ουσιαστικές διεκδικήσεις. Η παρουσία έχει σημασία, αλλά το αποτέλεσμα είναι αυτό που μετρά. Δεν αρκεί να συνεδριάζετε. Δεν αρκεί να συζητάτε. Χρειάζεται να κινήστε. Να πιέζετε. Να απαιτείτε. Να καταθέτετε προτάσεις με στόχο και χρονοδιάγραμμα. Να διεκδικείτε οργανωμένα τη μεγάλη αλλαγή που χρειάζεται η πόλη. Κάθε εβδομάδα θα έπρεπε ο Δήμος, ο Εμπορικός Σύλλογος, το Επιμελητήριο Λακωνίας, ο Σύλλογος Εστίασης και όλοι οι τοπικοί φορείς να βρίσκονται στα υπουργεία, να διεκδικούν, να πιέζουν, να απαιτούν λύσεις. Γιατί όταν μια πόλη δεν διεκδικεί δυναμικά αυτά που της ανήκουν,  χάνονται μέσα στους διαδρόμους της γραφειοκρατίας.

Aς μιλήσουμε καθαρά  για το οικονομικό σκέλος. Κανείς δεν υπολόγισε ποτέ πόσα χρήματα χάθηκαν όλα αυτά τα χρόνια. Πόσα έσοδα δεν μπήκαν στα ταμεία του Δήμου. Πόσα χρήματα δεν έμειναν στην τοπική αγορά. ΠΟΣΟΙ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΠΕΡΑΣΑΝ ΑΠΟ ΤΗ ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΦΥΓΑΝ χωρίς να σταθούν, χωρίς να διανυκτερεύσουν, χωρίς να επιστρέψουν.

Κάθε χρόνος που η Σπάρτη δεν λειτούργησε ως πραγματικός προορισμός ήταν χαμένος χρόνος. Κάθε άδειο κατάστημα, κάθε τραπέζι που δεν στρώθηκε, κάθε επένδυση που δεν ήρθε, είναι χαμένο εισόδημα. Είναι χαμένες θέσεις εργασίας. Είναι χαμένη δυναμική.

Δεν χάσαμε επειδή δεν είχαμε τι να δείξουμε. Χάσαμε επειδή δεν οργανώσαμε και δεν αναδείξαμε όσα είχαμε. Ό,τι δεν αξιοποιείται, απαξιώνεται. Και αυτή η απαξίωση κόστισε σε όλους. Σε εμπόρους, σε επαγγελματίες, σε εργαζόμενους, στους νέους που έφυγαν.

Ο τουρισμός δεν θα έρθει από μεμονωμένες παρεμβάσεις και επιμέρους έργα. Δεν θα έρθει από το αν ένας δρόμος θα έχει περισσότερο πράσινο, πλατάνια ή φοίνικες, ούτε από μια ανάπλαση και ανακαίνιση του παλαιού Δικαστηρίου και της Στρατιωτικής Λέσχης, ή ένα Open Mall. Όλα αυτά μπορούν να βελτιώνουν την εικόνα της πόλης, όμως παραμένουν κομμάτια του συνόλου. Ο επισκέπτης δεν επιλέγει έναν προορισμό για να διαπιστώσει αν η υπηρεσία Πρασίνου ή η υπηρεσία Καθαριότητας κάνουν σωστά τη δουλειά τους ή για έναν δρόμο στολισμένο με λίγα φωτάκια. Αυτά θεωρούνται αυτονόητα για κάθε πόλη.

Έρχεται όταν μια πόλη έχει ταυτότητα, αφήγημα και λόγο να την επισκεφθεί. Χωρίς μια ολοκληρωμένη στρατηγική που να αναδεικνύει την ιστορία και τη μοναδικότητα της Σπάρτης, οι επιμέρους παρεμβάσεις από μόνες τους δεν μπορούν να φέρουν τουριστική ανάπτυξη και χρήμα στη αγορά.

Ο Εμπορικός Σύλλογος μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο. Να ζητήσει ολοκληρωμένο πλάνο προσέλκυσης επισκεπτών. Να προτείνει, να συνεργαστεί, να πιέσει θεσμικά και συντεταγμένα. Να μετατρέψει την αγωνία της αγοράς σε δημιουργική πρωτοβουλία.

Αν δεν γίνουν ουσιαστικές και συντονισμένες προσπάθειες, τότε μπορούμε πράγματι να κοιμηθούμε ήσυχοι. Όχι γιατί όλα βαίνουν καλώς, αλλά γιατί η παρακμή δεν φωνάζει. Δεν κάνει διαδηλώσεις, δεν χτυπά καμπάνες, δεν προειδοποιεί. Προχωρά αθόρυβα, σταθερά, σχεδόν ανεπαίσθητα, και κάθε μέρα αφαιρεί κάτι μικρό από την πόλη, από την αγορά, από την αξιοπρέπεια, από το μέλλον. Η παρακμή δουλεύει υπόγεια. Κλείνει ένα μαγαζί χωρίς να το καταλάβουμε. Διώχνει έναν νέο άνθρωπο χωρίς αποχαιρετισμό. Μειώνει την επισκεψιμότητα λίγο - λίγο, μέχρι που το άδειο γίνεται κανονικότητα. Και τότε αρχίζουμε να συνηθίζουμε το λίγο. Να θεωρούμε φυσιολογικό το μέτριο. Να λέμε «έτσι είναι τα πράγματα».

Και κάθε χρόνο θα αναρωτιόμαστε γιατί τίποτα δεν αλλάζει. Γιατί δεν έρχεται ανάπτυξη και χρήμα στη αγορά. Γιατί δεν αυξάνεται ο τουρισμός. Γιατί δεν κινείται η αγορά. ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΟΥΝ , ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΤΑ ΑΛΛΑΖΟΥΜΕ. Δεν βελτιώνονται, γιατί δεν τα διεκδικούμε. Και όσο μένουμε ακίνητοι, τόσο τα πράγματα δεν θα μένουν απλώς στάσιμα, θα γίνονται χειρότερα.

Αν θέλουμε να αλλάξει πραγματικά πορεία η πόλη, πρέπει να μιλήσουμε καθαρά. Ο μόνος ρεαλιστικός δρόμος για ουσιαστική ανάκαμψη είναι η τουριστική ανάπτυξη, στηριγμένη στην ανάδειξη της ιστορίας της Σπάρτης μέσα στον ίδιο τον αστικό της ιστό. Η ιστορία δεν μπορεί να μένει κλεισμένη σε βιβλία ή περιορισμένη σε έναν αρχαιολογικό χώρο. Πρέπει να αποτυπώνεται στους δρόμους, στις διαδρομές, στα σημεία αναφοράς της πόλης. Όταν ο επισκέπτης νιώθει ότι περπατά μέσα σε ζωντανή ιστορία, τότε μένει, καταναλώνει, επιστρέφει. Χωρίς αυτή τη στρατηγική αξιοποίηση της ταυτότητάς μας, καμία άλλη παρέμβαση δεν μπορεί να φέρει διαρκή άνθηση.

Η αδράνεια δεν είναι ουδέτερη. Είναι επιλογή με κόστος. Όταν μια πόλη με ιστορία, με όνομα, με δυναμική, δεν κινηθεί οργανωμένα, δεν θέσει στόχους, δεν συνεργαστεί σοβαρά, τότε χάνει έδαφος. Και το χαμένο έδαφος δεν επιστρέφει εύκολα. Τότε δεν θα φταίνε οι συνθήκες. Θα φταίει η σιωπή μας.

Εγώ μπορεί να συνταξιοδοτήθηκα, αλλά δεν σταμάτησα να νοιάζομαι. Η πόλη έχει συνέχεια. Έχει τη νέα γενιά  τα παιδιά μας. Έχει τους νέους επαγγελματίες που ξεκινούν τώρα ή και μελλοντικά. Δεν τους αξίζει μια αγορά που απλώς επιβιώνει. Τους αξίζει μια πόλη που κινείται, που διεκδικεί, που πετυχαίνει.

Η ιστορία της Σπάρτης δεν μπορεί να είναι μόνο τίτλος. Πρέπει να γίνει αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα έρχεται μόνο ΟΤΑΝ ΤΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΟΥΣΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΔΡΑΝΕΙΑ.

Συνεχίζεται… στολίζοντας την πόλη της Σπάρτης με ιδέες

Σκέψεις λόγος και προτάσεις από το Βασίλη Λαδά