Ο Ευρώτας δεν είναι ένα ακόμη φυσικό στοιχείο δίπλα στη Σπάρτη. Δεν είναι μια ουδέτερη όχθη που περιμένει απλώς λίγη διαμόρφωση, λίγα δέντρα, μερικά παγκάκια και έναν συνηθισμένο περίπατο. Είναι ένας τόπος φορτισμένος με ιστορία, συμβολισμό και μνήμη. Και ακριβώς γι’ αυτό, αν κάποτε δημιουργηθεί το παρόχθιο άλσος που τόσα χρόνια συζητείται, δεν επιτρέπεται να αντιμετωπιστεί ως ένα ακόμη έργο πρασίνου χωρίς ψυχή.

Η όχθη του Ευρώτα χρειάζεται κάτι πολύ βαθύτερο από μια επιφανειακή αισθητική φροντίδα. Χρειάζεται ερμηνεία. Χρειάζεται ταυτότητα. Χρειάζεται έναν χαρακτήρα που να ανήκει μόνο στη Σπάρτη. Γιατί αυτός ο τόπος δεν πρέπει να γίνει ένας ακόμη ευχάριστος χώρος αναψυχής, όμοιος με τόσους άλλους. Πρέπει να γίνει μια διαδρομή μνήμης και συνείδησης. Ένας χώρος όπου η φύση δεν θα στέκεται βουβή και μόνη, αλλά θα συνομιλεί με την ιστορία του τόπου.

Η Σπάρτη δεν έχει ανάγκη από κοινότοπες παρεμβάσεις. Δεν έχει ανάγκη από έργα που θα μπορούσαν να υπάρχουν παντού. Έχει ανάγκη από χώρους που να εκφράζουν αυτό που είναι. Από χώρους με δύναμη, αυθεντικότητα και νόημα. Και ο Ευρώτας μπορεί να γίνει ακριβώς αυτό. Μπορεί να γίνει ένας ζωντανός πνεύμονας πρασίνου, αλλά ταυτόχρονα και ένας ζωντανός φορέας ιστορίας. Ένας τόπος όπου ο επισκέπτης δεν θα περπατά απλώς δίπλα στο ποτάμι, αλλά θα διασχίζει μια εμπειρία που θα του αποκαλύπτει τον χαρακτήρα της Σπάρτης.

Φανταστείτε μια παραποτάμια διαδρομή όπου το φυσικό τοπίο θα δένει οργανικά με μορφές, παραστάσεις, ψηφιδωτά και σκηνές εμπνευσμένες από τη Σπαρτιατική αγωγή. Νέοι Σπαρτιάτες σε άσκηση. Σώματα σε κίνηση. Μορφές που τρέχουν, παλεύουν, ρίχνουν ακόντιο, γυμνάζονται με πειθαρχία και μέτρο. Όχι ως διακοσμητικά στοιχεία, αλλά ως φορείς μνήμης. Ως ζωντανές υπενθυμίσεις ότι η Σπάρτη δεν υπήρξε μόνο πολεμική ισχύς. Υπήρξε αγωγή. Υπήρξε παιδεία. Υπήρξε άσκηση σώματος και ψυχής. Υπήρξε τρόπος ζωής.

Εκεί ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη ευκαιρία. Να μη δημιουργηθεί απλώς ένα άλσος, αλλά ένας υπαίθριος τόπος αφήγησης. Ένα ανοιχτό πεδίο μνήμης. Ένας χώρος όπου κάθε λίγα μέτρα ο επισκέπτης θα συναντά μια εικόνα, μια μορφή, ένα σημείο που θα του θυμίζει ότι εδώ η ιστορία δεν είναι μακρινή υπόθεση, αλλά στοιχείο του ίδιου του τοπίου. Από τη μία το νερό του ποταμού, από την άλλη η ορατή παρουσία της Σπαρτιατικής αγωγής, και ανάμεσά τους μια διαδρομή που θα ενώνει τη φύση με την ταυτότητα.

Ένας τέτοιος χώρος θα μπορούσε να γίνει σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη Σπάρτη. Όχι μόνο για τους κατοίκους της, αλλά και για τον επισκέπτη, τον ταξιδιώτη, τον αθλητή, τον άνθρωπο που φτάνει στην πόλη αναζητώντας κάτι από το όνομά της. Γιατί η εικόνα μιας πόλης δεν διαμορφώνεται μόνο από την ιστορία που επικαλείται, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο την αποτυπώνει στον χώρο της. Και ο Ευρώτας μπορεί να γίνει ακριβώς αυτό, μια αναγνωρίσιμη εικόνα, μια εμπειρία με ταυτότητα, ένα τοπίο που δεν θα βλέπεται μόνο, αλλά θα θυμάται.

Αν αυτά τα δύο, το φυσικό σκηνικό και το ιστορικό περιεχόμενο, δεθούν σωστά, τότε το ποτάμι δεν θα είναι απλώς ένα στοιχείο της γεωγραφίας της πόλης. Θα γίνει σκηνή ιστορίας. Θα γίνει καθρέφτης της Σπάρτης. Θα γίνει τόπος που θα προσφέρει όχι μόνο περίπατο και σκιά, αλλά συγκίνηση, γνώση και συνείδηση. Ένας χώρος που θα μιλά χωρίς θόρυβο, αλλά με ισχύ.

Γι’ αυτό, αν κάποτε υλοποιηθεί το παραόχθιο άλσος του Ευρώτα, δεν αρκεί να γίνουν οι γνωστές, εύκολες και ουδέτερες παρεμβάσεις. Δεν αρκεί να φυτευτούν δέντρα, να στρωθούν διαδρομές και να τοποθετηθούν παγκάκια. Χρειάζεται κάτι περισσότερο. Χρειάζεται η ψυχή της ίδιας της Σπάρτης. Χρειάζεται ένα έργο που να μην υπηρετεί απλώς τη χρηστικότητα, αλλά και το βάθος. Που να μην εξαντλείται στην όψη, αλλά να φέρει ουσία.

Γιατί ένας τέτοιος τόπος οφείλει να είναι αληθινός. Οφείλει να μιλά για τη γη όπου βρίσκεται. Οφείλει να θυμίζει ότι εδώ δεν περπάτησε απλώς η ιστορία, αλλά διαμορφώθηκε ένας χαρακτήρας που έγινε σύμβολο πειθαρχίας, αντοχής και αρετής. Και μόνο τότε ο Ευρώτας δεν θα είναι απλώς ένα ποτάμι δίπλα στην πόλη. Θα είναι μια ζωντανή διαδρομή μνήμης. Ένα έργο που θα στέκεται στον χρόνο. Μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

Γιατί τελικά η Σπάρτη δεν έχει ανάγκη από ένα ακόμη έργο που απλώς θα γίνει. Έχει ανάγκη από ένα έργο που θα μείνει. Από έναν χώρο με ουσία, ταυτότητα και βάρος. Από έναν χώρο αντάξιο του ονόματός της.

Δεν είναι κακό να ονειρευόμαστε μια καλύτερη Σπάρτη. Δεν είναι κακό να προτείνουμε, να σκεφτόμαστε, να σχεδιάζουμε και να πιστεύουμε ότι αυτή η πόλη μπορεί κάποτε να σταθεί στο ύψος του ονόματός της. Όλα όσα γράφονται, όλα όσα προτείνονται, δεν είναι φαντασίες χωρίς αξία. Είναι σκέψεις που, αν υπάρξει θέληση, όραμα και ικανοί άνθρωποι στις θέσεις ευθύνης, μπορούν να γίνουν πράξη. Γιατί ζούμε μέσα σε μια πόλη που βλέπουμε καθημερινά να φθείρεται, να μικραίνει, να συνηθίζει την παρακμή της. Και ακριβώς γι’ αυτό έχουμε χρέος να μιλάμε. Να λέμε ότι είμαστε από τη Σπάρτη και ότι δεν της αξίζει η αδράνεια, η μετριότητα και η εγκατάλειψη. Της αξίζει σχέδιο, φροντίδα, ταυτότητα, έργα που μένουν και άνθρωποι που να πιστεύουν πραγματικά πως ο τόπος μπορεί να γίνει καλύτερος.

Αυτή είναι η Σπάρτη κυρίες και κύριοι που θέλουμε.

Όχι μια πόλη που απλώς υπάρχει, αλλά μια πόλη που ζει, δημιουργεί, εμπνέει και οδηγεί. Μια Σπάρτη που δεν μένει φυλακισμένη στην αδράνεια, αλλά αξιοποιεί το όνομά της, την ιστορία της και τη δύναμη του τόπου της. Μια πόλη με μνημεία, αγάλματα, στήλες, διαδρομές, φως, ταυτότητα και προοπτική. Μια πόλη που μπορεί να φέρει κόσμο, τουρισμό, εργασία, κίνηση και ζωή. Όχι μόνο για το κέντρο της Σπάρτης, αλλά για ολόκληρη τη Λακωνία.

Αυτή είναι η Σπάρτη που αξίζει σε εμάς και στα παιδιά μας.

Μια πόλη που δεν θα αρκείται στα λίγα, στα πρόχειρα και στα προσωρινά, αλλά θα δημιουργεί έργα που μένουν, έργα που μιλούν, έργα που δίνουν αξία στον τόπο και περηφάνια στους ανθρώπους του. Γιατί όταν η Σπάρτη σηκώνεται, δεν σηκώνεται μόνη της. Μαζί της δυναμώνει ολόκληρη η Λακωνία.

Συνεχίζεται …..από το Βασίλη Λαδά