Ας ανταποδώσουμε, λοιπόν, κι εμείς τα συγχαρητήρια μας σε όλους τους υπεύθυνους και επισήμους. Συγχαρητήρια για την παρουσία τους στις εκδηλώσεις, τα γλέντια και τα πανηγύρια,  τις επιδέξιες χορευτικές τους φιγούρες ,για τις χαμογελαστές στημένες φωτογραφίες και για τις ευγενικές δηλώσεις. Συγχαρητήρια γιατί συγχαίρουν εκείνους που τους συγχαίρουν και ανταποδίδουν συγχαρητήρια σε όσους τους επαινούν, ώστε να παραμένει ζωντανός ο κύκλος των αλληλοσυγχαρητηρίων. Όλοι συγχαίρουν όλους. Όλοι χειροκροτούν όλους. Όλοι ανταλλάσσουν φιλοφρονήσεις. Κι όμως, η πόλη παραμένει ακόμη σε αναμονή, περιμένοντας να ανοίξει επιτέλους ο κύκλος των πραγματικών έργων, ενώ οι πολίτες εύλογα αναρωτιούνται τι άλλαξε ουσιαστικά.

Η Σπάρτη δεν μπορεί να περιορίζει την πολιτιστική της ταυτότητα μόνο στα πανηγύρια, στις εφήμερες εκδηλώσεις και στα αλληλοσυγχαρητήρια. Όλα αυτά έχουν τη θέση τους και προσφέρουν στιγμές χαράς στην τοπική κοινωνία. Όμως η ιστορία της Σπάρτης ζητά κάτι περισσότερο. Ζητά έργα που να αφήνουν αποτύπωμα, μνημεία που να εμπνέουν, χώρους μνήμης που να αφηγούνται την ιστορία της και παρεμβάσεις που να δίνουν στον επισκέπτη έναν λόγο να επιστρέψει.

Όταν δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε έργα ουσίας, μνημεία, χώρους μνήμης και παρεμβάσεις που να τιμούν την ιστορία της πόλης και να μένουν στον χρόνο, τότε καταφεύγουμε εύκολα στα γλέντια και στα πανηγύρια για να δείξουμε ότι κάτι γίνεται. Όμως τα γλέντια τελειώνουν την επόμενη ημέρα, τα χρήματα ξοδεύονται, η εντύπωση χάνεται και η πόλη μένει πάλι στο ίδιο σημείο.

Η ιστορία μάς άφησε μια φράση που άντεξε στους αιώνες. " Άρτος και θεάματα”

Όχι γιατί οι γιορτές είναι κακές, αλλά γιατί γίνονται πρόβλημα όταν αντικαθιστούν τα έργα. Όταν οι φιέστες χρησιμοποιούνται για να καλύψουν την απουσία οράματος, η πόλη διασκεδάζει για λίγο, αλλά δεν προχωρά. Η πρόοδος απαιτεί δημιουργία, μνήμη, γνώση και έργα που μένουν στον χρόνο.»

Ο τουρισμός δεν χτίζεται με πρόσκαιρες εκδηλώσεις. Χτίζεται με έργα που έχουν μνήμη, ταυτότητα, αισθητική και λόγο ύπαρξης. Εκεί φαίνεται η γνώση, η παιδεία και η πραγματική ευθύνη όσων αποφασίζουν. Γιατί όταν λείπει το όραμα, περισσεύει η φιέστα.

Ίσως, όμως, αξίζουμε συγχαρητήρια κι εμείς, οι απλοί πολίτες της Σπάρτης. Συγχαρητήρια για την υπομονή μας. Συγχαρητήρια για τη σιωπή μας. Συγχαρητήρια γιατί, τόσα χρόνια, ανεχόμαστε την αδράνεια χωρίς να απαιτούμε περισσότερα. Με τη στάση μας διευκολύνουμε όσους διοικούν να αρκούνται στη διαχείριση της καθημερινότητας, χωρίς την πίεση για έργα που θα αλλάξουν πραγματικά την πόλη. Αντί να ζητούμε όραμα, αρκεστήκαμε πολλές φορές στη συνήθεια. Αντί να απαιτούμε δημιουργία, αρκεστήκαμε στις φιέστες. Ίσως, λοιπόν, να δικαιούμαστε κι εμείς ένα... «συγχαρητήρια». Όχι ως έπαινο, αλλά ως υπενθύμιση ότι η ευθύνη για το μέλλον μιας πόλης δεν ανήκει μόνο σε εκείνους που διοικούν, αλλά και σε εκείνους που σιωπούν.

Τα πολλά αλληλοσυγχαρητήρια δεν αλλάζουν μια πόλη. Δεν φωτίζουν έναν δρόμο. Δεν δημιουργούν ένα μνημείο. Δεν αναβαθμίζουν μια πλατεία. Δεν αφήνουν πίσω τους κάτι που να εμπνέει τις επόμενες γενιές.

Οι γιορτές τελειώνουν. Τα χειροκροτήματα σβήνουν. Οι φωτογραφίες ξεθωριάζουν. Τα αλληλοσυγχαρητήρια ξεχνιούνται.

Τα έργα, όμως, μένουν. Τα μνημεία μένουν. Η ιστορία μένει.

Και τελικά, εκεί κρίνεται η αξία μιας δημοτικής αρχής. Όχι από τον αριθμό των πανηγυριών που διοργάνωσε, ούτε από τα συγχαρητήρια που αντάλλαξε, αλλά από τα έργα που άφησε πίσω της. Γιατί τα συγχαρητήρια έχουν πραγματική αξία μόνο όταν αποτελούν την αναγνώριση ενός έργου και όχι το υποκατάστατό του.

Όταν δεν υπάρχει σχέδιο και προοπτική, περισσεύουν οι εκδηλώσεις και οι εντυπώσεις. Και όταν ακούγονται πολλά συγχαρητήρια, συχνά είναι γιατί λείπουν τα έργα που θα μιλούσαν από μόνα τους.

Τα αληθινά συγχαρητήρια κερδίζονται. Δεν ανταλλάσσονται.

Έ ρε γλέντια και πανηγύρια!!!  Όταν αυτά γίνονται προτεραιότητα, η ουσία περνά στη σκιά.  Η πόλη όμως περιμένει ακόμη τα έργα της.

Οι επόμενες γενιές δεν θα μας κρίνουν από τα πανηγύρια που διοργανώσαμε, ούτε από τα συγχαρητήρια που ανταλλάξαμε. Θα μας κρίνουν από το αν παραδώσαμε μια Σπάρτη πιο όμορφη, πιο ιστορική και πιο αντάξια του ονόματός της.

Ίσως τελικά…. είμαστε για τα πανηγύρια!

Το μεγαλύτερο εμπόδιο της Σπάρτης είναι ότι πάψαμε να πιστεύουμε σε αυτήν

Η μεγαλύτερη ήττα μιας πόλης δεν είναι η έλλειψη έργων. Είναι η στιγμή που οι πολίτες της παύουν να πιστεύουν ότι μπορεί να αλλάξει. Η Σπάρτη μπορεί να αφήσει πίσω τα μικρά, τις φιέστες και τη μόνιμη απογοήτευση, και να διεκδικήσει τη θέση που της ανήκει στον σύγχρονο κόσμο.

Με το θάρρος της γνώμης. Όταν όλοι σωπαίνουν, κάποιος πρέπει να μιλήσει.

Από τον Βασίλη Λαδά
Πολίτης της Σπάρτης