«Με το θάρρος της γνώμης… Νο 3» από το Βασίλη Λαδά

Όταν ξεπερνιέται το μέτρο, χάνεται και η ουσία.

Ο χριστουγεννιάτικος στολισμός είναι χαρά, είναι λάμψη, είναι προσμονή για όλους και ειδικά για τα παιδιά και πρέπει να γίνεται πάντα. Σίγουρα ο στολισμός στα πλατάνια ήταν φωτεινός ωραίος, πραγματικά εντυπωσιακός και πρωτόγνωρος. Οι εκδηλώσεις στη πλατείας συνηθισμένες όπως κάθε χρόνο. Ο χριστουγεννιάτικος στολισμός της πόλης, όσο καλοφτιαγμένος κι αν είναι, δεν αποτελεί πόλο έλξης για επισκέπτες. Κανένας τουρίστας δεν θα ταξιδέψει για να δει φωτισμένα δέντρα ή στολισμένα πλατάνια. Αυτά απευθύνονται κυρίως σε εμάς τους ίδιους, στους κατοίκους, και έχουν καθαρά εσωτερικό χαρακτήρα. Δεν φέρνουν επιπλέον κόσμο, ούτε δημιουργούν εισόδημα για την πόλη. Γι’ αυτό και χρειάζεται προσοχή στο μέτρο και στη στόχευση των δαπανών, ώστε οι επιλογές να μην εξαντλούνται σε εικόνες που, όσο όμορφες κι αν είναι, δεν έχουν αναπτυξιακό αντίκρισμα.

Όμως ο φωτισμός δεν λύνει σκοτάδια βαθύτερα. Και τα προβλήματα μιας πόλης δεν σβήνουν με λαμπάκια. Αν δεν υπάρξει έργο ουσίας, ο εντυπωσιασμός τελειώνει. Και η πραγματικότητα επιστρέφει πιο βαριά. Όταν η υπερβολή γίνεται κανονικότητα, τότε η λάμψη δεν φωτίζει, απλώς κουράζει  ξοδεύει, εξαντλεί και  δημιουργεί βάρος.

Ο στολισμός της πλατείας δείχνει να έγινε XYMA ΣΤΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ χωρίς σαφές σχέδιο και χωρίς μια συνολική ιδέα. Περισσότερο σαν να τοποθετήθηκαν πράγματα και στολίδια για να γεμίσει ο χώρος και να φαίνεται, ό,τι  έγινε. Όμως ο στολισμός από μόνος του δεν αρκεί. Δεν έχει νόημα όταν στέκεται αποκομμένος, χωρίς συνέχεια και χωρίς προοπτική. Για να έχει αξία, πρέπει να εντάσσεται σε ένα πρόγραμμα, να συνδέεται με κάτι πιο σταθερό και να αφήνει ένα ίχνος που να μην σβήνει μαζί με τα φώτα. Διαφορετικά, μένει απλώς μια εικόνα της στιγμής, που ξεχνιέται τόσο εύκολα όσο στήθηκε.

Κάπου εδώ τίθεται και ένα βαθύτερο ερώτημα αξιών. Είναι άραγε η σπατάλη και η υπερκατανάλωση το νόημα των Χριστουγέννων. Ή μήπως το μήνυμα αυτών των ημερών είναι η μέτρια χαρά, η ανθρώπινη ζεστασιά, η αλληλεγγύη και ο σεβασμός στο κοινό καλό. Όταν το φως μετατρέπεται σε επίδειξη και η ποσότητα υποκαθιστά το νόημα, τότε χάνεται το πνεύμα της γιορτής και μένει μόνο η εξωτερική εικόνα.

Κι εδώ γεννάται το ουσιαστικό ερώτημα. Για ποιο λόγο να συνεχίζονται και τα επόμενα χρόνια οι ίδιες χωρίς μέτρο σπατάλες. Γιατί να επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο δαπανών, ΧΩΡΙΣ ΟΡΑΜΑ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ, ΣΧΕΔΙΟ, ΤΟΛΜΗ  ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΑΝΤΙΚΡΙΣΜΑ όταν το αποτέλεσμα σβήνει μαζί με τα φώτα. Μήπως επειδή είναι ο εύκολος δρόμος; Μήπως επειδή η πρόσκαιρη εικόνα υποκαθιστά την ουσία; Μήπως επειδή η απουσία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού οδηγεί σε λύσεις γρήγορες και εντυπωσιακές, αλλά κενές περιεχομένου;

Όταν περάσουν οι γιορτές, όλα αυτά που σήμερα είναι  εντυπωσιακά, αύριο θα είναι απλώς πλαστικά στολίδια, αφημένα επάνω στα δένδρα, στοιβαγμένα σε αποθήκες να φθείρονται  ή πεταμένα στα σκουπίδια. Με λίγα λόγια, η υπερβολή κοστίζει, οικονομικά, αισθητικά, λειτουργικά και κοινωνικά. Δεν αφήνει τίποτα πίσω της. Μια ανάμνηση χωρίς διάρκεια, χωρίς ρίζα και χωρίς αξία. Ποιός θυμάται στολισμούς περασμένων χρόνων;

Η πόλη όμως δεν χτίζεται με στιγμιαίες εντυπώσεις. Χτίζεται με έργα που μένουν. Με μνημεία που μιλούν. Με σιντριβάνια που γίνονται σημείο αναφοράς. Με παρεμβάσεις που δεν στολίζουν για τρεις εβδομάδες, αλλά για δεκαετίες. Ένα μνημείο δεν το ξεστολίζεις. Ένα σιντριβάνι δεν το πετάς. Είναι στολίδια από μόνα τους. Αυτά γίνονται κομμάτι της ταυτότητας της πόλης και τη συνοδεύουν στο χρόνο.

Κι έτσι γεννάται το ερώτημα. Τι έχει πραγματική αξία για μια πόλη. Η πρόσκαιρη επίδειξη φωτός ή μια ουσιαστική επένδυση στο πρόσωπό της. Η υπερβολή στον στολισμό ίσως βολεύει τους υπεύθυνους που θέλουν δικαίως να δείξουν ό,τι ωραίο και εντυπωσιακό έφτιαξαν,  για να βγάλουν στημένες φωτογραφίες αυτοπροβολής και αυτοεπαίνων. Όμως η μνήμη των πολιτών δεν κρατάει φωτάκια και φωτογραφίες μιας χρήσης. Κρατάει τα έργα που αλλάζουν τον τόπο.

Αν αυτό που αναζητάτε Κύριοι της Δημοτικής Αρχής είναι οι φωτογραφίες, τότε υπάρχει ένας τρόπος που πραγματικά μένει και θα σας θυμούνται. Δημιουργήστε ένα μνημείο, ένα σιντριβάνι που θα αποτελέσει παρακαταθήκη για την πόλη και κληρονομιά για τις επόμενες γενιές. Γιατί οι φωτογραφίες κατασκευής και των εγκαινίων δεν θα χαθούν. Θα βρίσκονται εκεί και μετά από εκατό χρόνια. Θα είναι σε κάδρο, θα κρέμονται σε τοίχους, θα τα βλέπουν παιδιά και εγγόνια και θα γνωρίζουν ποιός άφησε κάτι πραγματικό πίσω του. Όχι πρόσκαιρο και φευγαλέο, αλλά έργο που αντέχει στον χρόνο και μιλάει από μόνο του.

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΡΚΕΙΤΑΙ ΣΤΑ ΛΙΓΑ, ΔΕΝ ΘΑ ΓΝΩΡΙΣΕΙ ΠΟΤΕ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ

Ίσως ήρθε η ώρα να ξαναβρούμε το μέτρο. Να επιλέξουμε λιγότερη ποσότητα και περισσότερη ουσία. Να αφήσουμε πίσω την εντύπωση και να ζητήσουμε το πραγματικό. Κάτι που θα μείνει, κάτι που θα αξίζει, κάτι που θα στολίζει την πόλη μας όχι για μέρες, αλλά για γενιές.

Η πόλη δεν χτίζεται με προσωρινά λαμπάκια. Χτίζεται με σταθερά σημεία μνήμης και αξίας.

ΜΕΤΑ ΤΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΞΕΣΤΟΛΙΣΜΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΙ ΜΕΝΕΙ;

Ένα ερώτημα που πρέπει να απαντήσει κάθε Δημοτική Αρχή.

Όταν ένας λόγος καθαρός, με  σεβασμό και καλοπροαίρετος ξύνει πληγές, δεν σημαίνει ότι φταίει ο άνθρωπος που μιλά. Σημαίνει ότι υπήρχαν πληγές που κανείς δεν φρόντισε να κλείσει. Η αλήθεια δεν έρχεται για να διχάσει, αλλά για να υπενθυμίσει ότι η σιωπή δεν έλυσε ποτέ κανένα πρόβλημα. Και όσοι αγαπούν τον τόπο τους, επιλέγουν να μιλούν, όχι για να κρίνουν, αλλά για να δείξουν τον δρόμο προς κάτι καλύτερο.

Κάθε λόγος που λέγεται με ευθύνη, ανοίγει δρόμο που δεν ξέρουμε πού οδηγεί και που φτάνει. Συνεχίζεται….

Από το Βασίλη Λαδά

Καλή Χρονιά το 2026. Μακάρι ο χρόνος που ήλθε να γίνει αφετηρία ουσιαστικών παρεμβάσεων από τη Δημοτική Αρχή, με σεβασμό στον τόπο, στην ιστορία του και με βλέμμα στραμμένο στο μέλλον και στην τουριστική ανάπτυξη. Καλή χρονιά σε όλους τους πολίτες. Με ήρεμη καρδιά, καθαρό λόγο και πράξεις που αφήνουν ίχνος. Να είναι μια χρονιά που, όταν τη δούμε πίσω, θα μπορούμε να την κοιτάμε στα μάτια. Χωρίς τύψεις. Όπως θα έπρεπε να μπορούσαμε να κάνουμε με όλες τις προηγούμενες.