«Μπάρες Μπάρες τα Νερά στα Χωράφια τα Ξερά» από τον Γιάννη Μητράκο

Περπερούνα περιπατεί

περιπατεί καμαρωτή

και το Θεό παρακαλεί

για να στείλει μια βροχή

μια βροχή καλή καλή

για ν΄ ανθίσουν τα λιβάδια

να φυτρώσουν τα σιτάρια

να μεθύσουν τ΄ αμπελάκια

να καρπίσουν σταφυλάκια.

Μπάρες μπάρες τα νερά

στα χωράφια τα ξερά.

Καθ΄ αστάχυ ένα ταγάρι

κάθε κλίμα ένα πιθάρι.

Οι νοικοκυραίοι μόλις τέλειωνε το τραγούδι της Περπερούνας έριχναν πάνω στο κεφάλι του κοριτσιού λίγο νερό και πρόσμεναν επιτέλους να έρθει η ζωογόνα βροχή.

Φέτος, Δόξα τω Θεώ, ο χειμώνας αποδείχτηκε πολύ βροχερός λες και ήθελε να ισοφαρίσει τις προηγούμενες άνυδρες ξερικές χρονιές που έκαναν ορατό τον εφιάλτη της λειψυδρίας σε όλο τον πλανήτη και στη χώρα μας.

Όλα αυτά έρχονται να επιβεβαιώσουν γι’ άλλη μια φορά τη θεωρία  του Τζέιμς Εφραίμ Λάβλοκ (1919-2022), μέλους της Βασιλικής Εταιρείας του Λονδίνου, ανεξάρτητου επιστήμονα, συγγραφέα, ερευνητή και περιβαλλοντολόγου, που υποστήριξε από το 1960, ότι η ζωή στη γη λειτουργεί σαν ένας μοναδικός οργανισμός, ο οποίος καθορίζει και διατηρεί τις απαραίτητες συνθήκες επιβίωσης, Στον οργανισμό αυτό ο Λάβλοκ έδωσε την αρχαιοελληνική ονομασία «Γαία» επηρεασμένος από τον ορφικό ύμνο που λέει:

Γαία θεά, μήτερ μακάρων θνητών τ’ ανθρώπων, παντρόφε, πανδώτειρα, τελεσφόρε, παντολέτειρα, αυξιθαλής, φερέκαρπε, καλαίς ώραισι βρύουσα, έδρανον αθανάτου κόσμου, πολυποίκιλε κούρη, η λοχίαις ωδίσι κύεις καρπόν πολυειδή, αιδία, πολύσεπτε, βαθύστερν’, ολβιόμοιρε, ηδυπνόοις χαίρουσα χλόαις πολυανθέσι δαίμον, ομβροχαρής, περί ην κόσμος πολυδαίδαλος άστρων ειλείται φύσει αενάωι και ρεύμασι δεινοίς, αλλά, μάκαιρα θεά, καρπούς αύξοις πολυγηθείς ευμενές ήτορ έχουσα, συν ολβίοισιν εν ώραις.Στα νεοελληνικά:

Ώ θεά Γη, συ ή μητέρα των μακαρίων θεών και των θνητών ανθρώπων, πού τρέφεις τα πάντα και δίδεις τα πάντα, πού φέρεις είς πέρας την ωρίμανσιν των καρπών και τα πάντα θανατώνεις, πού βοηθείς την αύξησιν των καρπών και παράγεις καρπούς και είσαι γεμάτη από ωραίες εποχές είσαι ο θρόνος του αθανάτου κόσμου, ώ κόρη πολυποίκιλε, πού κυοφορείς πολύμορφον καρπόν με τα επιλόχια κοιλοπονήματα ώ αθάνατη, πολυσέβαστη με τα βαθειά στέρνα, με την ευτυχισμένη μοίρα πού χαίρεσαι στις γλυκόπνοες χλόες, εσύ ή θεά με τα πολλά άνθη χαίρεσαι με τις βροχές, και γύρω από σε περιστρέφεται ένας πολυποίκιλτος κόσμος από αστέρια, (που κινείται) από την διαρκώς ρέουσαν φύσιν καί από δυνατά ρεύματα. Αλλά συ ή μακαρία θεά, είθε να αύξησης τους καρπούς, πού μας δίδουν πολλή εύχαρίστηση και να έχεις ευμενή καρδιά μαζί με ευτυχισμένες εποχές.

Ο Λάβλοκ καθόρισε τη Γαία ως: «Μια πολύπλοκη οντότητα η οποία περιλαμβάνει την βιόσφαιρα της Γης, την ατμόσφαιρα, τους ωκεανούς και το έδαφος. Η συνολική δομή συνιστά ένα σύστημα ανάδρασης ή ένα κυβερνητικό σύστημα το οποίο αναζητά το βέλτιστο δυνατό φυσικό και χημικό περιβάλλον για τη ζωή σε αυτόν τον πλανήτη.»

Με αυτή την αρχική υπόθεση, ο Λάβλοκ αξίωσε την ύπαρξη ενός παγκόσμιου συστήματος ελέγχου με βασικά επιχειρήματα τα εξής:

1) Η παγκόσμια επιφανειακή θερμοκρασία της Γης έχει παραμείνει σταθερή, παρά την αύξηση της ενέργειας που παρέχεται από τον Ήλιο.  Από τότε που ξεκίνησε η ζωή στη Γη, η ενέργεια που παρέχεται από τον Ήλιο έχει αυξηθεί κατά 25% με 30%, ωστόσο η επιφανειακή θερμοκρασία του πλανήτη έχει διατηρηθεί αξιοσημείωτα σταθερή όταν μετράται σε παγκόσμια κλίμακα.

2) Η Ατμοσφαιρική σύνθεση παραμένει σταθερή, μολονότι θα έπρεπε να είναι ασταθής.  Η γήινη ατμόσφαιρα αποτελείται σήμερα από 79% άζωτο, 20,7% οξυγόνο και 0,03% διοξείδιο του άνθρακα και αυτό επιτρέπει την ζωή.

3) Η αλμυρότητα των ωκεανών έχει παραμείνει σταθερή στο 3,4% περίπου για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Η σταθερότητα της αλμυρότητας είναι σημαντική, καθώς τα περισσότερα κύτταρα χρειάζονται ένα μάλλον σταθερό επίπεδο αλμυρότητας και δεν αντέχουν πολύ τιμές πάνω από το 5%.

Πάντως, η θεωρία της Γαίας κάνει δύο διαφορετικές προβλέψεις για το μέλλον.

Η αρνητική είναι: «Αν ωθήσουμε τη Γαία να αλλάξει τη μορφή του οικοσυστήματός της, δεν θα καταστρέψουμε τη ζωή πάνω στον πλανήτη, μιας και η ζωή πάντα βρίσκει τον τρόπο να είναι, αλλά τη δυνατότητά μας να ζούμε πάνω σ΄ αυτόν, αφού ο ίδιος ο πλανήτης θα φροντίσει για την ισορροπία του».

Η θετική είναι ότι: «Η Ζωή πάντα θα βρίσκει τον τρόπο, να προχωρά, να εξελίσσεται, να είναι πάντα παρόν, ακόμα και όταν οι συνθήκες γίνονται πολύ δύσκολες».

Κάτι τέτοιο πρέπει να συμβαίνει φέτος με τις συνεχείς κι έντονες βροχοπτώσεις, που πότισαν  το έδαφος σε βαθμό κορεσμού και σε πολλές περιπτώσεις προκλήθηκαν καταστροφές από πλημμύρες, κατολισθήσεις και καθιζήσεις.

Από τις πάμπολλες επιπτώσεις είναι ολοφάνερο ότι σ’ αυτόν τον τόπο «όπου ανθεί η φαιδρά πορτοκαλέα» τίποτα μα τίποτα δεν γίνεται σωστά. Το κεντρικό κράτος, οι περιφέρειες και οι Δήμοι συναγωνίζονται εαυτούς και αλλήλους στη μειοδοσία και την πλημμελή έως επικίνδυνη εκτέλεση των δημοσίων έργων και υποδομών. Γι’ αυτό και οι αρμόδιοι αυτογελοιοποιούνται, όταν μετά από κάθε καταστροφή εμφανίζονται ως «στιβαροί και αποφασιστικοί ηγέτες», που οσονούπω θα τα διορθώσουν όλα! Αλλά κι εμείς οι απλοί πολίτες, είμαστε συνυπεύθυνοι, αφού με την ψήφο μας αναδείξαμε ανθρώπους τόσο ανίκανους να φτιάξουν ένα σύγχρονο και ασφαλές κράτος, στο οποίο κανείς δεν θα κοψοχολιάζεται από την κάθε κακοκαιρία!

Ξεχείλισε ο τόπος από νερό! Πηγές που είχαν χρόνια να τρέξουν έχουν πλούσια κι ασταμάτητη ροή! Βουίζουν τα λαγκάδια και οι ρεματιές, ξαναθυμήθηκαν τον παλιό εαυτό τους μικρά και μεγάλα ποτάμια. Κι όμως αυτό το πολύτιμο γλυκό νερό τρέχει ολοταχώς προς τη θάλασσα γιατί και πάλι οι «υπεύθυνοι» δεν φρόντισαν να κατασκευάσουν φράγματα, λιμνοδεξαμενές και  ταμιευτήρες που θα γεμίσουν από νερό, που είναι το πιο απαραίτητο στοιχείο της ζωής μας. Είναι φοβερό να υπάρχει τέτοια ευεργεσία νερού και να πηγαίνει χαμένη λόγω αναρμοδιότητας των αρμοδίων!

Τι είπε ο Λάβλοκ; Η Γαία έχει τους μηχανισμούς και θα βρει τον τρόπο να ισορροπήσει τη ζωή πάνω της. Το ερώτημα είναι αν μετά την αποκατάσταση της ισορροπίας θα υπάρχει το αυτοκαταστροφικό είδος μας πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη.

Γιάννης Μητράκος