«Της Σπάρτης τα Μετέωρα» από τον Βαγγέλη Μητράκο

1. Ο λόφος της σημερινής Ευαγγελιστρίας (Τουρκοβούνι)
2. Ο λόφος του «ΞΕΝΙΑ»
3. Ο λόφος «Τούμπανο», πίσω από το κλειστό Γυμναστήριο
4. Ο λόφος της Ακρόπολης της Αρχαίας Σπάρτης και
5. Ο λόφος «Μετέωρα», στην έξοδο της πόλης προς Γύθειο, εκεί που είναι σήμερα τα Γυμνάσια-Λύκεια.

Από τους πέντε αυτούς λόφους της Σπάρτης, ο λόφος των Μετεώρων έχει, πλέον, ισοπεδωθεί και εξαφανιστεί.

Ήταν ένας πανέμορφος χωματόλοφος, ίσου περίπου ύψους με τους άλλους τέσσερις, κατάφυτος από πεύκα, κυπαρίσσια, ελιές, ευκαλύπτους, καρποφόρα δέντρα, πικροδάφνες, θάμνους κ.α., με κάποια  πολύ αραιά και διάσπαρτα σπίτια, πάνω του. Οι πρώτοι Σπαρτιάτες του έδωσαν την ονομασία «Μετέωρα», επειδή στεκόταν πιο ψηλά απ’ την πόλη, η οποία απλωνόταν πανοραμικά μπροστά του, παρ’ όλο  που  σ’ αυτόν δεν υπήρχαν μοναστήρια, όπως στα Μετέωρα της Καλαμπάκας.

Η θέα που είχαν οι Σπαρτιάτες απ’ αυτόν τον λόφο και η φυσική ομορφιά του τον καθιστούσαν ένα από τα πλέον όμορφα και ξεχωριστά σημεία της Σπάρτης. Για τον λόγο αυτόν τα «Μετέωρα», είχαν επιλεγεί από το Βαυαρικό Σχέδιο της πόλης ως τόπος ανέγερσης ενός «Βασιλικού Περιπτέρου», προκειμένου να διαμένει εκεί ο εκάστοτε Βασιλεύς με την οικογένειά του, όποτε επισκεπτόταν τη Σπάρτη. Το σχέδιο αυτό, όμως, δεν υλοποιήθηκε ποτέ. 

Η μοναδική ομορφιά  του λόφου των Μετεώρων και η θέα που πρόσφερε τον είχαν καταστήσει ιδανικό τόπο για τους περιπάτους των Σπαρτιατών εκείνης της εποχής. Το γεγονός αυτό, με τη σειρά του, οδήγησε να δημιουργηθεί ένα, τουλάχιστον, κέντρο αναψυχής πάνω στον λόφο, το «Εξοχικό Καφενείο «Μετέωρα» των Καλογερέση Χαρίλαου και Μαχαίρα Ιωάννη».

Το εξοχικό αυτό καφενείο βρισκόταν στο αριστερό τμήμα του λόφου των Μετεώρων, κατεβαίνοντας προς τη γέφυρα της Μαγουλίτσας, ακριβώς απέναντι από την Επαγγελματική Σχολή (παλιό Γυμνάσιο Θηλέων), και πρόσφερε στους περιπατητές Σπαρτιάτες της εποχής αναψυχή, με καφεδάκι, αναψυκτικά, ούζο, μπίρα, κονιάκ, λικεράκια, βανίλια «υποβρύχιο», λουκούμια, γλυκά κουταλιού  κλπ.

Από το τέλος του 19ου αι. ξεκίνησε η σταδιακή καταστροφή του γραφικού αυτού λόφου, προκειμένου, πρώτα, να περάσει μέσα απ’ αυτόν ο δρόμος προς Γύθειο και για να γίνουν εκεί, αργότερα, τα σχολικά συγκροτήματα.

Είχε απομείνει ΜΟΝΟ μια θύμηση, ένα μικρό κομμάτι των πάλαι ποτέ μεγαλόπρεπων «Μετεώρων» της Σπάρτης, με ένα διώροφο παλαιό σπίτι πάνω του μέσα στα δέντρα και στις πρασινάδες, εκεί αριστερά της Παλαιολόγου, πηγαίνοντας προς Γύθειο, πίσω από το παλιό Γυμνάσιο Αρρένων. Ήρθε, όμως, η στιγμή, πριν από λίγες μέρες, που και η τελευταία αυτή μνήμη των Μετεώρων της Σπάρτης έσβησε αφού είναι ιδιοκτησία.

Βεβαίως, κανείς δεν επιθυμεί (και δεν μπορεί) να μπει μπροστά στις ράγες του τρένου της ανάπτυξης για να το σταματήσει.  Όμως, δικαιούμαστε να διασώζουμε τις μνήμες και τις νοσταλγίες της πόλης μας, αφού μια πόλη χωρίς Ιστορία είναι καταδικασμένη να χαθεί μέσα στο σύγχρονο χάος.

Μετέωρα, αντίο για πάντα!

Σπάρτη 26-6-2026
Βαγγέλης Μητράκος