«Η προτομή του Καρβούνη και η σιωπή δεκαετιών του Δήμου» | Με το θάρρος της γνώμης …από τον Βασίλη Λαδά

Η μνήμη δεν μπορεί να περιμένει πάντα δωρητές.

Οι ήρωες τιμώνται με πράξεις, όχι μόνο με ομιλίες.

Κάθε μνημείο δεν είναι απλώς πέτρα, μάρμαρο ή μπρούντζος. Είναι μνήμη. Είναι χρέος. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια πόλη στέκεται απέναντι στην ιστορία της και απέναντι στους ανθρώπους που θυσιάστηκαν γι’ αυτήν. Γι’ αυτό και τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ιατρού Χρήστου Καρβούνη, ενός από τους 118 εκτελεσθέντες από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής το 1943, έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη Σπάρτη.

Η τιμή στον ήρωα ήταν οφειλόμενη. Ήταν μια πράξη που έπρεπε να έχει γίνει από χρόνια. Ένας άνθρωπος που εκτελέστηκε από τα στρατεύματα κατοχής δεν ανήκει μόνο στην οικογένειά του, ούτε μόνο στην ιστορική μνήμη λίγων ανθρώπων. Ανήκει στη μνήμη της πόλης. Ανήκει στη συλλογική συνείδηση της Σπάρτης. Και μια πόλη που θέλει να λέει ότι σέβεται την ιστορία της, οφείλει να τιμά τέτοιες μορφές με πράξεις και όχι μόνο με λόγια.

Όμως, πίσω από τις φωτογραφίες, τα μεγάλα λόγια, τους επαίνους, τις ομιλίες και τις επίσημες παρουσίες, υπάρχει ένα ερώτημα που δεν μπορεί να κρυφτεί. Έπρεπε να περάσουν τόσες δεκαετίες από το 1943 για να αποκτήσει η Σπάρτη ένα μνημείο για τον Χρήστο Καρβούνη; Και κυρίως, έπρεπε να βρεθεί ο κύριος Δημοσθένης Τζανάκος, ένας ιδιώτης, ένας νέος άνθρωπος, ένας γλύπτης με ευαισθησία και αγάπη για τον τόπο, για να κάνει δώρο αυτό που όφειλε από χρόνια να έχει πράξει ο ίδιος ο Δήμος;

Η προσφορά του δωρητή αξίζει ειλικρινή συγχαρητήρια. Με την πράξη του απέδειξε ότι η μνήμη δεν χρειάζεται μόνο αποφάσεις, επιτροπές και μεγάλα λόγια. Χρειάζεται ψυχή, ευθύνη και πράξη. Εκείνος πρόσφερε στην πόλη ένα έργο τιμής. Τίμησε έναν ήρωα και ταυτόχρονα θύμισε σε όλους ότι η ιστορία δεν πρέπει να μένει ξεχασμένη μέχρι να βρεθεί κάποιος ιδιώτης να την αναστήσει.

Αλλά η αλήθεια πρέπει να λέγεται. Αν δεν υπήρχε αυτή η ιδιωτική προσφορά, σίγουρα σήμερα δεν θα  υπήρχε ούτε αυτό το μνημείο. Και αυτό δεν είναι έπαινος για τη διοίκηση. Είναι υπενθύμιση μιας διαχρονικής αδράνειας. Ο Δήμος είχε δεκαετίες μπροστά του να τιμήσει τον άνθρωπο αυτόν. Δεν το έκανε. Και όταν τελικά το μνημείο έγινε, έγινε επειδή ένας πολίτης πήρε την πρωτοβουλία και πρόσφερε αυτό που η πόλη όφειλε να έχει ήδη φροντίσει.

Ας κρατήσουμε, λοιπόν, την ουσία. Ο Χρήστος Καρβούνης τιμήθηκε, έστω και αργά. Και αυτό είναι σημαντικό. Όμως η Σπάρτη δεν πρέπει να θυμάται τους ήρωές της μόνο όταν εμφανίζεται ένας δωρητής. Η μνήμη των ηρώων είναι ευθύνη της πόλης, της διοίκησης και όλων μας. Γιατί οι ήρωες δεν τιμώνται μόνο την ημέρα των αποκαλυπτηρίων. Τιμώνται όταν η πόλη δείχνει ότι τους θυμάται πριν χρειαστεί να της το θυμίσει κάποιος άλλος.

Η Σπάρτη τίμησε τον Χρήστο Καρβούνη, αλλά άργησε να το θυμηθεί.

Και χρειάστηκε ένας πολίτης για να γίνει το αυτονόητο.

Συγχαρητήρια κύριε Δημοσθένη Τζανάκο!  ΑΞΙΟΣ!!!

Από τον Βασίλη Λαδά