«Ένα έργο που θα άλλαζε την όψη της Σπάρτης» από τον Γιάννη Μητράκο

Οι μετέπειτα δήμαρχοι, δέσμιοι των τοπικών συμφερόντων, αλλοίωσαν το αρχικό σχέδιο, άλλος πολύ κι άλλος λίγο, και παρόλα αυτά η Σπάρτη διατήρησε πολλά από τα στοιχεία του Στάουμφερτ, διακρινόμενη στην ελληνική επικράτεια για τη ρυμοτομία της, τα δίπατα νεοκλασικά με τις πράσινες αυλές, παρά το γεγονός ότι μερικές επεμβάσεις ήταν εκ διαμέτρου αντίθετες με το όραμα του Βαυαρού πολεοδόμου. Προκλητικό παράδειγμα η αρχική κατάτμηση της μεγάλης κεντρικής πλατείας, που κυκλώθηκε μετέπειτα με τετραώροφα κτίρια ύστερα από  την τελευταία πολεοδομική ανασυγκρότηση, αποκόβοντας το χώρο  από τη θέα του Ταϋγέτου.

Πριν από το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο ο τότε δήμαρχος Γκορτσολόγος πήρε την απόφαση να φυτέψει φοίνικες στα παρτέρια της κεντρικής λεωφόρου Παλαιολόγου, οι οποίοι θέριεψαν κι έδωσαν στη Σπάρτη ένα εξωτικό χρώμα που στο πέρασμα των χρόνων έγινε γι’ αυτήν σήμα κατατεθέν. 

Επέστη, όμως, ο καιρός και με αφορμή την μεγάλη καταστροφή που επέφερε το ξενόφερτο σκαθάρι των φοινίκων, παρά τις προσπάθειες που έγιναν με τη χρήση φυτοφαρμάκων, οι φοίνικες ξεράθηκαν και ο Δήμος Σπάρτης σε πολλές περιπτώσεις αναγκάστηκε να τους κόψει. Έτσι το κέντρο της πόλης υπέστη μεγάλη αισθητική αλλοίωση και σε συνδυασμό με την αύξηση της θερμοκρασίας κατά τους θερινούς μήνες, άρχισαν συζητήσεις για το δέον γενέσθαι. Τότε, επί Δημαρχίας Βαγγέλη Βαλιώτη, διατυπώθηκε η τολμηρή αλλά αναγκαία πρόταση για την πεζοδρόμηση της λεωφόρου Παλαιολόγου, αλλά υπήρξαν τόσες αντιδράσεις ιδίως από την πλευρά των καταστηματαρχών, ώστε ο δήμαρχος να αναδιπλωθεί και να προτείνει αντί για την πλήρη πεζοδρόμηση, ένα πρόγραμμα ανάπλασης τμήματος της Παλαιολόγου, το οποίο εγκρίθηκε και προχώρησε στις μετέπειτα φάσεις του από τις επόμενες δημοτικές αρχές. Μετά από πλήθος τρικυμιών ευδόκησε να βρεθεί εργολάβος ο οποίος ανέλαβε την υλοποίηση του έργου, αλλά τα αποτελέσματα, μετά από ένα σωρό σκαμπανεβάσματα, ήταν τελείως αρνητικά! Το έργο όχι μόνο δεν ολοκληρώθηκε αλλά και το μέρος που εκτελέστηκε ήταν λανθασμένο κι ελλιπές. Ο εργολάβος κηρύχτηκε έκπτωτος και ο Δήμος σε μια προσπάθεια να καταλαγιάσει τις δίκαιες διαμαρτυρίες των δημοτών δαπάνησε χρήματα απαραίτητα για την πόλη για να μακιγιάρει το ανολοκλήρωτο έργο της ανάπλασης.

Κι όμως: Παρά το γεγονός ότι το έργο δεν τελείωσε και ό,τι πραγματοποιήθηκε ήταν μακράν του μελετητικού σχεδίου ανάπλασης, το κέντρο της πόλης άλλαξε κι άφησε να φανεί μια μικρή εικόνα του τελικού αποτελέσματος, αν ποτέ το έργο ολοκληρωθεί. Τα ψηλόκορμα πλατάνια με το πράσινο φύλλωμα σκιαγράφησαν μια άλλη πιο όμορφη εικόνα για το κέντρο της πόλης. Κι αν δημιουργούνταν οι ροές νερού και τα προβλεπόμενα σιντριβάνια θα είχαμε και την επιθυμητή μείωση της θερμοκρασίας!

Δυστυχώς, οι προσπάθειες του Δήμου αντί να εστιαστούν στη σωστή ολοκλήρωση του έργου, αντικαθίστανται από διαδόσεις περί σχεδιασμού επαναφοράς στο προηγούμενο καθεστώς των φοινίκων, ίσως για να ταιριάζουν αυτοί με μια Σπάρτη θερμοκήπιο τους μήνες του καλοκαιριού!

Αν επιβεβαιωθούν αυτές οι διαδόσεις τότε η Σπάρτη θα στερηθεί την ευκαιρία της αισθητικής αλλαγής της και της μείωσης της θερμοκρασίας της! Κατά την ταπεινή μου γνώμη το έργο όχι μόνο πρέπει να εκτελεστεί το συντομότερο δυνατό, αλλά να επεκταθεί σε ολόκληρη τη λεωφόρο, διορθώνοντας ίσως κάποιες μελετητικές αστοχίες, για να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές μια πόλη άξια του ονόματός της κι ελκυστική για τους επισκέπτες της.

Άραγε τι σκέπτονται γι’ αυτά οι εκπρόσωποί μας στα δημοτικά έδρανα;

Γιάννης Μητράκος